Schulden als zzp'er of ondernemer: waar kun je terecht?

Een klant die niet betaalt, een slecht kwartaal of een aanslag van de Belastingdienst die hoger is dan je dacht. Elke ondernemer kan in geldproblemen komen. Als zzp'er of ondernemer kun je met schulden bij je gemeente terecht, net als andere inwoners. Daarnaast zijn er plekken speciaal voor ondernemers. Veel van die hulp is gratis. In dit artikel lees je waar je terechtkunt, hoe zakelijke en privéschulden samenhangen en wat je zelf kunt doen.

Helpt de gemeente ook ondernemers met schulden?

Ja. De gemeente moet schuldhulpverlening bieden aan haar inwoners, ook als je ondernemer bent. Dat staat in de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (art. 3). Ben je zzp'er of heb je een eenmanszaak? Dan zijn er volgens de Belastingdienst geen kosten verbonden aan de schuldhulp van de gemeente.

Elke gemeente regelt de schuldhulp op een eigen manier. Sommige gemeenten doen het zelf. Andere werken samen met een partij die gespecialiseerd is in schuldhulp voor ondernemers. De gemeente blijft dan wel verantwoordelijk. Het uitgangspunt is dat je je bedrijf kunt voortzetten, als jij dat wilt en als je bedrijf levensvatbaar is (KVK).

Zo ziet het er volgens KVK meestal uit:

1. Een eerste gesprek. De gemeente moet je binnen vier weken een eerste gesprek geven. Dreigt je woning ontruimd te worden, dreigt afsluiting van gas, elektriciteit, stadsverwarming of water, of wordt je zorgverzekering opgezegd? Dan is dat binnen drie werkdagen (Wet gemeentelijke schuldhulpverlening, art. 4). In het gesprek is aandacht voor je bedrijf, je schulden, je privésituatie en hoe het met je gaat.
2. Een plan van aanpak. Daarna maakt de gemeente een plan met de stappen die bij jouw situatie passen.
3. Het vervolg. Samen met je schuldhulpverlener zet je bijvoorbeeld alle schuldeisers en bedragen op een rij. Ligt je administratie vast bij een boekhouder of accountant, omdat je die niet meer kon betalen? Dan helpt de schuldhulpverlener om de gegevens toch boven tafel te krijgen.

Hoe je je aanmeldt, lees je bij schuldhulpverlening aanvragen bij de gemeente.

Wat is het Bbz, de bijstand voor zelfstandigen?

Het Besluit bijstandverlening zelfstandigen (Bbz) is een regeling voor ondernemers die (tijdelijk) te weinig inkomen hebben. Je vraagt het aan bij je gemeente. De gemeente beslist of je het krijgt en hoeveel. De Rijksoverheid noemt onder meer deze situaties:

• Je bedrijf heeft tijdelijk financiële problemen. Als gevestigde ondernemer kun je dan in aanmerking komen voor een periodieke uitkering, een bedrijfskrediet of allebei. Je bedrijf moet wel levensvatbaar zijn.
• Je moet stoppen met je bedrijf. Is je bedrijf niet meer levensvatbaar en moet je noodgedwongen stoppen? Dan kun je een aanvullende uitkering krijgen, zodat je tijdens het afbouwen van je bedrijf genoeg hebt om van te leven. Die vult je inkomen aan tot bijstandsniveau, voor maximaal twaalf maanden. Lukt het afbouwen niet binnen die tijd, dan kun je een verlenging van twaalf maanden krijgen. Een van de voorwaarden is dat je minimaal 1.225 uur per jaar in je bedrijf hebt gewerkt.

Waar krijg je gratis advies?

Weet je nog niet welke hulp je nodig hebt? Bij deze organisaties kun je gratis je situatie bespreken.

• Geldfit Zakelijk. Geldfit is een startpunt voor ondernemers met vragen over geld, zakelijk en privé. Je kunt gratis en anoniem bellen met 0800-8115, maandag tot en met vrijdag van 9.00 tot 21.00 uur. Appen en mailen kan ook buiten die tijden. Geldfit kijkt welke hulp bij je past en brengt je zo nodig in contact met een organisatie bij jou in de buurt. Op de site staan ook een zakelijke test en een Belastingwijzer voor als je een betaalachterstand hebt. Geldfit hoort bij de Stichting NSR en is geen onderdeel van de Belastingdienst.
• KVK Adviesteam. KVK heeft een Zwaar weer-loket. De adviseurs van het KVK Adviesteam denken gratis met je mee, ook anoniem. Je belt ze op 088 585 22 22, elke werkdag van 8.30 tot 17.00 uur.
• Over Rood. Dit is een vrijwilligersorganisatie die ondernemers met schulden en achterstanden helpt om de boel weer op orde te krijgen. Je gaat zelf aan de slag met je administratie, je geldzaken en je bedrijf, met hulp van coaches en ervaren ondernemers. Wijzer in geldzaken, een initiatief van het ministerie van Financiën, noemt het gratis hulp voor zzp'ers met schulden. Je meldt je aan via de website van Over Rood en kiest daar je woongemeente.

Heb je een onderneming met een andere rechtsvorm, zoals een vof of een bv? Dan verwijst de Belastingdienst je naar KVK en Geldfit Zakelijk. Alle hulp op een rij, ook voor particulieren, lees je in waar je terechtkunt met schulden.

Ben je privé aansprakelijk voor de schulden van je zaak?

Dat hangt af van de rechtsvorm van je bedrijf.

Ben je getrouwd of heb je een geregistreerd partnerschap? Dan kan ook je partner aansprakelijk zijn voor de schulden van je bedrijf. Dat hangt af van hoe jullie getrouwd zijn en wanneer je met je bedrijf begon. Heb je een eenmanszaak en woon je samen zonder huwelijk of geregistreerd partnerschap? Dan is je partner volgens KVK niet aansprakelijk voor de schulden van je bedrijf.

Voor jou betekent dit: met een eenmanszaak of vof horen je zakelijke en je privéschulden samen in één overzicht. Ook de gemeente kijkt bij ondernemers naar je bedrijf én je privésituatie.

Welke regelingen zijn er voor ondernemers met schulden?

Welke route past, hangt af van je situatie. KVK noemt voor een eenmanszaak onder meer:

• Zelf afspraken maken. Je legt je situatie uit aan je schuldeisers en vraagt om uitstel of een betalingsregeling. Dat kan ook bij de Belastingdienst en je bank.
• De minnelijke schuldregeling (Msnp). Die vraag je aan via de gemeente.
• De wettelijke schuldsanering (Wsnp). Lukt een minnelijke regeling niet, dan kun je de rechtbank vragen om toegelaten te worden. Meestal moet je dan stoppen met je bedrijf.
• Een akkoord via de rechter (Whoa). Met de Wet homologatie onderhands akkoord maak je afspraken met je schuldeisers. Keurt de rechter het akkoord goed, dan geldt het voor alle schuldeisers, ook als niet iedereen akkoord ging. Zo kun je blijven ondernemen.

Lees meer over het verschil tussen de minnelijke regeling en de Wsnp.

Wat kun je zelf doen?

• Wacht niet te lang. Volgens KVK bestaat te vroeg om hulp vragen niet. Hoe langer je wacht, hoe groter de problemen kunnen worden. Open je post, ook de blauwe enveloppen.
• Zet alles op een rij. Maak een lijst van al je schulden, zakelijk en privé: bij wie, hoeveel en wanneer je moet betalen.
• Betaal eerst je vaste lasten thuis. Huur of hypotheek, energie, water en je zorgverzekering gaan voor. Lees welke rekeningen je eerst betaalt als het geld niet genoeg is.
• Neem contact op met je schuldeisers. Leg uit wat er speelt en vraag om uitstel of een betalingsregeling. Lees ook hoe je zelf een betalingsregeling vraagt.
• Leen geen geld om gaten te dichten. Heb je al betalingsachterstanden? Dan helpt lenen je volgens het Nibud niet verder.
• Maak een jaarbegroting. Heb je een wisselend inkomen? Het Nibud raadt een jaarbegroting aan. Zo zie je welke maanden krap zijn. Zet in de betere maanden geld apart op een spaarrekening voor de mindere maanden.
• Werk met twee rekeningen. Het Nibud noemt twee bankrekeningen: één waarop je inkomsten binnenkomen en één waarvan je de vaste lasten betaalt. Maak elke maand het bedrag voor je noodzakelijke uitgaven over naar die tweede rekening. Let op: een tweede rekening kan extra kosten geven.
• Geef inkomensveranderingen door. Krijg je toeslagen? Geef een verandering in je inkomen binnen vier weken door op toeslagen.nl, en schat je inkomen niet te laag in. Zo voorkom je dat je achteraf toeslag moet terugbetalen (Nibud).

Waar past Schuldmeesters?

Schuldmeesters is een particuliere organisatie, geen onderdeel van de gemeente. We helpen ondernemers met hun privégeldzaken. Met budgetbeheer zorgen we dat je vaste privélasten op tijd betaald worden. Daarvoor maken we samen een overzicht van je inkomsten, vaste lasten, schulden en verplichtingen, met zakelijk en privé gescheiden. Zo weten we welke vaste lasten en lopende afspraken we voor je moeten betalen. We richten het zo in dat je zakelijke en privé-geldstromen uit elkaar blijven.

We werken naast je boekhouder of accountant. De administratie en de aangiftes van je zaak blijven bij jou of je boekhouder. Budgetbeheer is geen schuldregeling. Een schuldregeling loopt via de schuldhulpverlening van je gemeente; die is gratis.

Voor ondernemers maken we vooraf een offerte. Het eerste gesprek is gratis en verplicht je tot niets. Kies je voor onze hulp, dan staan de kosten en de looptijd vooraf op papier. Lees meer op de pagina hulp bij geldzaken voor ondernemers.