Bel 085 203 31 71 WhatsApp
  1. Home
  2. Hulp bij schulden
  3. Schuldhulpverlening

Schuldhulpverlening: zo werkt het en wat je mag verwachten

Schuldhulpverlening is hulp als je je schulden niet meer zelf kunt betalen. Elke gemeente moet die hulp bieden aan haar inwoners, en de hulp van de gemeente is gratis. Hier lees je hoe het werkt, van aanmelden tot nazorg, met de termijnen uit de wet.

Schuldmeesters is een particuliere organisatie, geen onderdeel van de gemeente. Wij bieden betaald budgetbeheer.

Een man leest aan de keukentafel een brief
Goed om te weten: De schuldhulpverlening van de gemeente is gratis. Je kunt je altijd aanmelden; de gemeente moet je binnen vier weken een eerste gesprek geven (Wet gemeentelijke schuldhulpverlening, art. 4). Budgetbeheer is geen schuldregeling. Schuldmeesters biedt betaald budgetbeheer; de tarieven staan bij Waar Schuldmeesters past. Alle mogelijkheden voor hulp bij schulden, ook de gratis hulp.
In het kort
  • De schuldhulpverlening van je gemeente is gratis.
  • Na je aanmelding krijg je binnen vier weken een eerste gesprek. Dreigt een huisuitzetting, afsluiting van energie of water, of opzegging van je zorgverzekering? Dan binnen drie werkdagen.
  • Daarna krijg je een besluit: een plan van aanpak of een weigering. De termijn daarvoor is maximaal acht weken.
  • Een schuldregeling via de gemeente duurt in de regel anderhalf jaar. Lukt die niet, dan kan de rechter je toelaten tot de Wsnp. Die duurt sinds 1 juli 2023 ook in de regel anderhalf jaar.
  • Ben je het niet eens met een besluit van de gemeente? Dan kun je binnen zes weken bezwaar maken.

Wat is schuldhulpverlening?

Schuldhulpverlening is hulp bij het vinden van een goede manier om je schulden af te lossen, als je ze niet meer kunt betalen of als te verwachten is dat je dat niet meer kunt. Nazorg daarna hoort er ook bij. Zo staat het in de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs, art. 1). Je gemeente is ervoor verantwoordelijk en moet die hulp geven aan haar inwoners (art. 3). Sommige gemeenten noemen het schulddienstverlening, en je hoort ook het woord schuldhulp.

Je gemeente mag het werk laten doen door een andere organisatie (art. 3a). Je kunt je dan ook melden bij de organisatie die de schuldhulpverlening voor je gemeente doet (NVVK). Vrijwilligers kunnen je daarnaast ondersteunen. Lees waar je terecht kunt met schulden.

Wat er precies gebeurt, hangt af van je situatie. Volgens de NVVK, de branchevereniging voor schuldhulpverlening, kan schuldhulpverlening bestaan uit:

  • Informatie en advies, als dat genoeg is.
  • Stabilisatie: je inkomsten en uitgaven weer in balans en rust rond je schulden. Soms is daarbij budgetbeheer, budgetcoaching of beschermingsbewind nodig.
  • Een schuldregeling: met een lening van de gemeente (saneringskrediet), met schuldbemiddeling, of zonder aflossing als je niets kunt missen. Bij die laatste vorm vraagt de schuldhulpverlener je schuldeisers de schuld af te boeken.
  • Begeleiding en nazorg, zodat je niet opnieuw in de problemen komt.

Schuldsanering is dus één mogelijke uitkomst van schuldhulpverlening: een regeling voor al je schulden, via de gemeente of via de rechtbank (de Wsnp). Wat de nadelen van schuldsanering zijn en hoeveel geld je dan overhoudt om van te leven, lees je in het verschil tussen schuldhulpverlening en schuldsanering.

Schuldhulpverlening aanvragen: hoe gaat dat?

Je meldt je aan bij de gemeente waar je woont en ingeschreven staat. Hoe dat gaat, online, telefonisch of aan een loket, bepaalt je gemeente zelf. Kijk op de website van je gemeente bij schulden of geldzorgen. Sta je niet in die gemeente ingeschreven, dan kan de gemeente je in bijzondere omstandigheden toch helpen (Wgs art. 3 lid 5).

Soms neemt de gemeente zelf contact met je op. Dat gebeurt als bijvoorbeeld je verhuurder, zorgverzekeraar, energiebedrijf of waterbedrijf een betalingsachterstand meldt (Wgs art. 3 lid 1; Juridisch Loket). Je kiest zelf of je op dat aanbod ingaat (art. 4 lid 1). Lees meer in waarom de gemeente belt over een betalingsachterstand.

Wat neem je mee?

Je gemeente vertelt je welke papieren nodig zijn. Volgens het Juridisch Loket kan de schuldhulpverlener je bijvoorbeeld vragen om:

  • een overzicht van je schulden;
  • informatie over je inkomen, zoals loonstroken, uitkeringen en toeslagen;
  • een overzicht van waardevolle bezittingen, zoals een koophuis of een auto;
  • je identiteitsbewijs (Wgs art. 7).

Tip: neem ook alle brieven van schuldeisers, incassobureaus en deurwaarders mee, ook als je ze nog niet hebt geopend. Zo ligt alles meteen op tafel.

Wat gebeurt er in het eerste gesprek?

In het eerste gesprek stelt de gemeente samen met jou je hulpvraag vast (Wgs art. 4). De schuldhulpverlener kijkt hoe je situatie is ontstaan en wat er nodig is: is informatie en advies genoeg, of is een schuldregeling nodig (NVVK)?

Na het gesprek krijg je een besluit, een zogeheten beschikking. Daarin staat een plan van aanpak, of een weigering (art. 4a). Aan het plan kunnen voorwaarden vastzitten. In het plan moet de gemeente in elk geval rekening houden met je beslagvrije voet: het deel van je inkomen waar geen beslag op mag worden gelegd (art. 4a lid 5). De gemeente moet je ook laten weten hoeveel weken het naar verwachting duurt van het eerste gesprek tot het resultaat (art. 4 lid 3).

Wat wordt er van jou verwacht?

Je hebt een inlichtingenplicht en een medewerkingsplicht (Wgs art. 6 en 7). Dat betekent:

  • Je geeft alle informatie die nodig is. Veranderingen meld je meteen, zoals een nieuwe baan, ontslag, een erfenis of samenwonen.
  • Je werkt mee als de gemeente dat vraagt. De gemeente kan je bijvoorbeeld vragen werk te zoeken, geen nieuwe schulden te maken of hulp te zoeken bij een verslaving (Juridisch Loket).
  • Je laat je identiteitsbewijs zien als de gemeente daarom vraagt.

Houd je je niet aan deze plichten, dan kan de gemeente de hulp stoppen (Juridisch Loket). Dat doet de gemeente met een besluit (Wgs art. 4a lid 6). Ook daartegen kun je bezwaar maken. Zie weigering en bezwaar.

Hoe lang duurt schuldhulpverlening?

Een schuldregeling via de gemeente duurt in de regel anderhalf jaar (18 maanden). Daar gaat tijd aan vooraf: aanmelden, het eerste gesprek, het besluit en zo nodig een periode om je inkomsten en uitgaven weer in balans te brengen. Hoe lang dat duurt, hangt af van je situatie. Een paar termijnen liggen vast in de wet of in de afspraken van de NVVK. In de tabel zie je alle stappen op een rij.

De stappen van schuldhulpverlening, met termijnen
StapTermijnWaar staat dat?
Aanmelden bij je gemeente, of een aanbod van de gemeente na een melding over een betalingsachterstandJe meldt je aan wanneer je wiltWgs art. 3 en art. 4 lid 1
Eerste gesprek, waarin je hulpvraag wordt vastgesteldBinnen vier weken. Bij een dreigende huisuitzetting, afsluiting van gas, elektriciteit, stadsverwarming of water, of opzegging van je zorgverzekering: binnen drie werkdagenWgs art. 4 lid 1 en 2
Besluit: plan van aanpak of weigeringMaximaal acht weken. De precieze termijn staat in de verordening van je gemeenteWgs art. 4a lid 1 en 3
Afkoelingsperiode, als dat nodig isMaximaal zes maanden. De gemeente vraagt dit aan bij de rechtbankWgs art. 5
Stabilisatie: inkomsten en uitgaven weer in balansMaximaal vier maanden, bij uitzondering achtNVVK (geen wettelijke termijn)
Tot een regeling komen met je schuldeisers120 dagenNVVK (geen wettelijke termijn)
Schuldregeling: schuldbemiddeling of een lening van de gemeenteAnderhalf jaar (18 maanden)NVVK; Juridisch Loket
Werkt een schuldeiser zonder goede reden niet mee: dwangakkoord via de rechterDe rechtbank beslist op de zitting of uiterlijk acht dagen laterFaillissementswet art. 287a
Lukt een regeling niet: wettelijke schuldsanering (Wsnp) via de rechtbankIn de regel anderhalf jaarFaillissementswet art. 349a
NazorgGeen vaste termijnWgs art. 1

De Wsnp duurt sinds 1 juli 2023 in de regel anderhalf jaar; de rechter kan dat op maximaal drieënhalf jaar stellen en de rechter-commissaris kan verlengen tot maximaal vijf jaar (Faillissementswet art. 349a). Tot 1 juli 2023 duurde de Wsnp in de regel drie jaar. Zie je dat ergens nog staan, dan is die informatie verouderd. Het verschil tussen een regeling via de gemeente en de Wsnp lees je in Msnp of Wsnp: welke schuldregeling past bij jou?

Wat kost schuldhulpverlening?

Niets. De schuldhulpverlening van de gemeente is gratis. Dat schrijven onder meer het Juridisch Loket, de NVVK en de gemeente Deventer. Voor hulp die erbij komt, kan het anders zijn:

  • Budgetbeheer via de gemeente. Sommige gemeenten vragen een eigen bijdrage. In Deventer is dat bijvoorbeeld € 11 per maand als je een schuldregeling hebt aangevraagd.
  • Budgetbeheer bij een particuliere organisatie kost geld. Bekijk de tarieven 2026 van Schuldmeesters.
  • Beschermingsbewind. Voor beschermingsbewind gelden landelijke maximumtarieven. Een professionele bewindvoerder bepaalt zelf zijn tarief binnen die grens. Lees meer over de kosten van beschermingsbewind.

Soms betaalt de gemeente mee via de bijzondere bijstand. Of dat kan, beslist je gemeente. Lees meer over bijzondere bijstand voor budgetbeheer en bewind.

Wanneer kan de gemeente weigeren, en wat dan?

De wet noemt twee situaties waarin de gemeente schuldhulpverlening in ieder geval mag weigeren (Wgs art. 3 lid 2 en 3):

  • je hebt al eerder schuldhulpverlening gehad;
  • je hebt fraude gepleegd waardoor een overheidsinstantie geld is misgelopen, en je bent daarvoor onherroepelijk veroordeeld of hebt er een onherroepelijke bestuurlijke straf voor gekregen, zoals een boete.

Heb je niet de Nederlandse nationaliteit, dan moet je hier ingeschreven staan en rechtmatig in Nederland verblijven op een grond die de wet noemt (lid 4). Volgens de Rijksoverheid beslist de gemeente per geval over een weigering en kijkt ze daarbij naar jouw situatie.

Bezwaar maken

Ben je het niet eens met een besluit, bijvoorbeeld een weigering of het stoppen van de hulp? Maak dan binnen zes weken bezwaar bij je gemeente (Algemene wet bestuursrecht, art. 6:7). Het Juridisch Loket heeft een voorbeeld bezwaarschrift . Twijfel je? Bel gratis met het Juridisch Loket: 0800-8020, maandag tot en met vrijdag van 9.00 tot 17.00 uur. Het Juridisch Loket geeft persoonlijk advies aan mensen met een laag inkomen en weinig spaargeld.

Gaat het niet om het besluit, maar om hoe je bent behandeld? Dien dan een klacht in bij je gemeente. Ben je het niet eens met de afhandeling, dan kun je naar de gemeentelijke ombudsman of de Nationale ombudsman.

Kan budgetbeheer of bewind nodig zijn naast schuldhulpverlening?

Ja. Het zijn verschillende vormen van hulp, en ze sluiten elkaar niet uit. Tijdens een traject bij de gemeente kan budgetbeheer, budgetcoaching of beschermingsbewind nodig zijn (NVVK). Alle vormen naast elkaar, met wie het doet, wat het kost en wanneer het past, lees je in het verschil tussen schuldhulpverlening, budgetbeheer, bewind en schuldsanering.

Wat budgetbeheer wel en niet is

Wat budgetbeheer wel is

  • Een afspraak tussen jou en een budgetbeheerder. Je inkomen komt binnen op een beheerrekening en daarvan worden je vaste lasten op tijd betaald.
  • Je krijgt leefgeld en houdt overzicht over je geld.
  • Heb je schulden, dan worden lopende betalingsafspraken elke maand op tijd betaald.

Wat budgetbeheer niet is

  • Budgetbeheer is geen schuldregeling. Een schuldregeling, waarbij je schuldeisers akkoord gaan met een regeling voor al je schulden, loopt via de schuldhulpverlening van je gemeente (gratis) of via de rechtbank (Wsnp).
  • Budgetbeheer is geen lening. Schuldmeesters verstrekt geen leningen.
  • Budgetbeheer is geen beschermingsbewind. Over bewind beslist de kantonrechter.
  • Budgetbeheer laat je schulden niet verdwijnen.

Waar Schuldmeesters past

Schuldmeesters is een particuliere organisatie, geen onderdeel van de gemeente. Wij bieden budgetbeheer en inkomensbeheer, ook als je schulden hebt. Beschermingsbewind loopt via Pèra Bewind B.V., waar Schuldmeesters onderdeel van is. Elke medewerker heeft minstens tien jaar ervaring.

Heb je budgetbeheer met schulden bij ons, dan doen we dit:

  • Samen brengen we al je schulden, brieven en inkomsten in kaart. Waar nodig vragen we gegevens op en maken we één compleet overzicht. Zo kunnen we je vaste lasten en lopende afspraken op tijd betalen en je beslagvrije voet laten controleren.
  • Eerst zorgen we dat huur, energie en zorgpremie op tijd betaald worden.
  • Je hebt één vast aanspreekpunt.
  • We laten je schuldeisers en instanties weten dat je hulp hebt en dat wij je post en betalingen regelen.
  • We zeggen eerlijk welke vervolgstap past, bijvoorbeeld de schuldhulpverlening van je gemeente. We vertellen je waar en hoe je je aanmeldt. De gemeente maakt zelf het plan.

Tarieven 2026: budgetbeheer met schulden kost € 160 per maand plus € 800 eenmalig (één persoon) of € 180 per maand plus € 900 eenmalig (twee personen). Dit zijn eindbedragen: er komt geen btw bij. De overeenkomst loopt een jaar; daarna kun je elke maand opzeggen, met een opzegtermijn van een maand. Het eerste gesprek is gratis en verplicht je tot niets. Kies je voor onze hulp, dan staan de kosten en de looptijd vooraf op papier. Lees meer over budgetbeheer met schulden.

Wat kun je nu al zelf doen?

  • Let vooral op je vaste lasten: je huur of hypotheek, energie, water en zorgverzekering. Lees welke rekeningen je eerst betaalt.
  • Open je post, of vraag iemand die je vertrouwt om mee te kijken. Bewaar alle brieven op één plek.
  • Controleer je brieven. Kijk of de incassokosten kloppen. Ligt er beslag op je inkomen, controleer dan je beslagvrije voet.
  • Bel gratis en anoniem met Geldfit: 0800-8115, maandag tot en met vrijdag van 9.00 tot 21.00 uur. Appen kan ook buiten die tijden. Geldfit denkt met je mee en brengt je, als je dat wilt, in contact met hulp bij jou in de buurt.
  • Zet je schulden op een rij. Dat kan op papier, of online met SchuldHub: je schulden zelf op een rij (een hulpmiddel van Pèra Bewind B.V.).
  • Meld je aan bij je gemeente. Dreigt een huisuitzetting, afsluiting of opzegging van je zorgverzekering? Zeg dat meteen, want dan moet de gemeente je binnen drie werkdagen een eerste gesprek geven (Wgs art. 4 lid 2). Lees ook wat je doet als het acuut is.

Veelgestelde vragen over schuldhulpverlening

Kan ik meteen naar de rechter voor de Wsnp?

Niet zonder een verklaring van je gemeente, of van iemand anders die dat volgens de wet mag. Bij je verzoek aan de rechtbank hoort een verklaring dat er geen reële mogelijkheden zijn om buiten de rechter om tot een regeling met je schuldeisers te komen (Faillissementswet art. 285 lid 1 onder f). In principe is daarvoor eerst geprobeerd om met je schuldeisers tot een regeling te komen, door een organisatie die dat volgens de wet mag (art. 288 lid 2). Die poging hoeft niet als aannemelijk is dat een regeling toch niet lukt, bijvoorbeeld omdat je te weinig kunt aflossen (art. 285 lid 1 onder f). Je schuldhulpverlener kan je helpen het verzoek in te dienen.

Kan ik schuldhulpverlening krijgen als ik een koophuis heb?

Ja, dat kan. Je moet je vaste lasten wel blijven betalen. Lukt dat niet, dan kan de gemeente je vragen je huis te verkopen (Juridisch Loket).

Wat doen jullie met mijn schuldeisers?

Heb je budgetbeheer bij ons, dan laten we je schuldeisers weten dat wij je post en betalingen regelen, en vragen we een actueel overzicht van je schuld op. Zo kunnen we lopende afspraken op tijd betalen. Een schuldregeling loopt via de schuldhulpverlening van je gemeente (gratis) of via de rechtbank (Wsnp).

Beloven jullie dat mijn schulden verdwijnen?

Nee, en wees voorzichtig met iedereen die dat wel belooft. Budgetbeheer laat je schulden niet verdwijnen. Wat we wel doen: zorgen dat je vaste lasten op tijd betaald worden, dat je overzicht hebt en dat je één vast aanspreekpunt hebt.

Twijfel je welke route past? Bel gratis en anoniem met Geldfit (0800-8115), of plan een gratis gesprek met ons over budgetbeheer.

Gratis gesprek over budgetbeheer