Hulp bij schulden: wat doe je eerst en waar kun je terecht?

Is het acuut?

Sommige situaties kunnen niet wachten. De wet noemt ze bedreigend:

• je moet je huis uit (gedwongen ontruiming);
• je gas, elektriciteit, stadsverwarming of water wordt afgesloten;
• je zorgverzekering wordt opgezegd of ontbonden.

Neem dan zo snel mogelijk contact op met je gemeente en zeg om welke situatie het gaat. De gemeente moet je binnen drie werkdagen een eerste gesprek geven (Wet gemeentelijke schuldhulpverlening, art. 4 lid 2). Bij een gewone aanmelding is dat binnen vier weken.

Ik heb schulden, wat nu? De eerste stappen

Je hoeft niet alles tegelijk te doen. Deze stappen geven houvast. Lukt een stap niet alleen, vraag dan hulp. In het overzicht hieronder zie je wie je waarmee helpt.

1. Verzamel je post. Leg alle brieven, aanmaningen en rekeningen bij elkaar, ook de enveloppen die je nog niet hebt geopend. Vind je dat moeilijk, vraag dan iemand die je vertrouwt om mee te kijken.
2. Betaal eerst je woonlasten, energie, water en zorgverzekering. Achterstanden daarop kunnen leiden tot ontruiming, afsluiting of opzegging van je zorgverzekering. Dat zijn de situaties die de wet bedreigend noemt. Lees ook welke rekeningen je eerst betaalt.
3. Maak een overzicht. Zet je inkomsten, vaste lasten en schulden op een rij: aan wie je wat moet betalen, en sinds wanneer. Hulpmiddelen zijn de Nibud-tool Zelfjeschuldenregelen, de checklist van de Rijksoverheid en de invullijst van SchuldHub. SchuldHub is een dienst van Pèra Bewind B.V., waar ook Schuldmeesters onderdeel van is.
4. Kijk of je geld laat liggen. Misschien heb je recht op toeslagen of op regelingen van je gemeente. Doe de potjes-check van Geldfit. Heb je weinig of geen inkomen, vraag dan je gemeente of je recht hebt op bijstand. Ben je je baan kwijt? Vraag dan eerst aan UWV of je recht hebt op een uitkering, zoals een WW-uitkering.
5. Controleer je brieven. Kloppen de kosten die een incassobureau rekent? Houd je genoeg over om van te leven? Lees hoe je incassokosten controleert, wat de beslagvrije voet is en wat je doet als de deurwaarder aan de deur staat.
6. Sluit niet zomaar een lening af om een gat te dichten. Vraag eerst raad, bijvoorbeeld bij Geldfit of je gemeente. Wees voorzichtig met aanbieders die beloven dat je schulden verdwijnen.
7. Vraag hulp, en wacht er niet te lang mee. Lukt het niet alleen, of zijn de problemen al groot? Zoek dan hulp bij je gemeente of bij een van de andere organisaties hieronder.

Waar kun je terecht? Alle hulp op een rij

Er is veel hulp bij schulden, en een groot deel is gratis. Je hoeft niet zelf uit te zoeken welke route past: je gemeente en Geldfit denken met je mee.

De Wsnp duurt sinds 1 juli 2023 in de regel anderhalf jaar; de rechter kan dat op maximaal drieënhalf jaar stellen en de rechter-commissaris kan verlengen tot maximaal vijf jaar (Faillissementswet art. 349a). Wil je weten hoe een schuldregeling werkt? Lees het verschil tussen de minnelijke regeling en de Wsnp.

Gratis hulp van de gemeente: wat mag je verwachten?

De schuldhulpverlening van de gemeente is gratis. Je kunt je altijd aanmelden; de gemeente moet je binnen vier weken een eerste gesprek geven (Wet gemeentelijke schuldhulpverlening, art. 4). Bij een bedreigende situatie is dat binnen drie werkdagen. Na het eerste gesprek krijg je een besluit: een plan van aanpak, of een weigering.

Elke gemeente regelt de hulp op haar eigen manier. Soms doet een kredietbank of een andere organisatie het werk; de gemeente blijft dan verantwoordelijk. Hoe je je aanmeldt en wat er daarna gebeurt, lees je bij schuldhulpverlening aanvragen. Alle wettelijke termijnen staan bij hoe lang schuldhulpverlening duurt.

Gratis of betaald: wat is het verschil?

De schuldhulpverlening van de gemeente is gratis. Dat zeggen ook de Rijksoverheid en het Juridisch Loket. Ook Geldfit, vrijwilligersorganisaties en 113 zijn gratis. Het Juridisch Loket geeft gratis juridisch advies aan mensen met een laag inkomen en weinig spaargeld.

Voor sommige hulp betaal je wel:

• Budgetbeheer bij een particuliere organisatie. Je sluit zelf een overeenkomst en betaalt daarvoor zelf. Soms betaalt de gemeente mee via de bijzondere bijstand. Of dat kan, beslist je gemeente.
• Budgetbeheer via de gemeente. Sommige gemeenten vragen een eigen bijdrage. Lees het verschil tussen budgetbeheer via de gemeente en bij een particuliere budgetbeheerder.
• Beschermingsbewind. Je betaalt de bewindvoerder zelf. Kun je dat niet betalen, dan kun je soms bijzondere bijstand krijgen. Of dat kan, beslist je gemeente. Lees meer over bijzondere bijstand voor budgetbeheer of bewind.

Betaald budgetbeheer is iets anders dan een schuldregeling. Een schuldregeling, waarbij je schuldeisers akkoord gaan met een regeling voor al je schulden, loopt via de schuldhulpverlening van je gemeente (gratis) of via de rechtbank (Wsnp).

Twijfel je? Vraag dan eerst aan je gemeente of Geldfit wat zij voor je kunnen doen. Kies je voor betaalde hulp, vraag dan vooraf alle kosten op papier.

Hoe herken je een betrouwbare aanbieder?

Budgetbeheerder is geen beschermd beroep. Iedereen mag zich zo noemen. Let daarom op deze punten voordat je met een particuliere aanbieder in zee gaat:

• Je weet wie de aanbieder is. Naam, KvK-nummer, adres, telefoonnummer en e-mailadres staan op de website.
• Alle kosten staan er vooraf bij. Ook eenmalige kosten, en wat wel en niet bij de dienst hoort. De ACM verwacht dat van aanbieders van commerciële schuldhulp. Vraag ook hoe lang de overeenkomst loopt en hoe je opzegt.
• Je weet waar je geld staat. Een particuliere budgetbeheerder die een rekening op jouw naam opent, heeft daarvoor een vergunning van de AFM nodig, of werkt onder de vergunning van een stichting waarbij hij is aangesloten. Vraag welke vergunning dat is en zoek die op in het register van de AFM. Voor gemeenten en beschermingsbewindvoerders geldt deze vergunningsplicht niet, zolang het openen van beheerrekeningen bij hun wettelijke taak hoort.
• Geen beloftes die te mooi klinken. Wees voorzichtig met aanbieders die beloven dat je schulden verdwijnen, of dat je snel van je schulden af bent.
• Er is een klachtenregeling. Zo weet je wat je kunt doen als je niet tevreden bent.
• Vraag naar lidmaatschap en toezicht. De NVVK, de branchevereniging voor schuldhulp, noemt de gemeente of een organisatie die bij de NVVK is aangesloten als voorbeelden van een betrouwbare aanbieder van budgetbeheer. Bij beschermingsbewind houdt de kantonrechter toezicht.

Twijfel je over een aanbieder? Volgens de Rijksoverheid kunnen ook het Juridisch Loket en het maatschappelijk werk je in contact brengen met een schuldhulpverlener. Zo verklein je de kans dat je bij een ondeskundige of onbetrouwbare aanbieder terechtkomt.

Wat budgetbeheer wel en niet is

Budgetbeheer is hulp bij het beheren van je geld. Bij een particuliere budgetbeheerder is het een vrijwillige afspraak: jij en de budgetbeheerder leggen samen vast wat er gebeurt. De gemeente kan budgetbeheer ook verplicht stellen, bijvoorbeeld als onderdeel van de schuldhulpverlening. Voor beschermingsbewind is een uitspraak van de rechter nodig. Budgetbeheer stop je volgens de afspraken in je overeenkomst; lees meer over budgetbeheer stoppen. Het verschil met schuldhulpverlening en bewind lees je in is budgetbeheer hetzelfde als schuldhulpverlening?

Dit zijn eindbedragen: er komt geen btw bij. De overeenkomst loopt een jaar; daarna kun je elke maand opzeggen, met een opzegtermijn van een maand.

Je betaalt niets voordat je ja zegt. Het eerste gesprek is gratis en verplicht je tot niets. Kies je voor onze hulp, dan staan de kosten en de looptijd vooraf op papier. Soms betaalt de gemeente mee via de bijzondere bijstand. Of dat kan, beslist je gemeente. Lees meer over budgetbeheer met schulden of bekijk alle kosten op een rij.

Waar staat je geld bij Schuldmeesters? Op een beheerrekening op jouw naam. Aangesloten bij Stichting FTI. Stichting Financieel Toezicht Inkomensbeheer heeft een vergunning van de AFM (nummer 12041674). Pèra Bewind B.V. staat in het openbare AFM-register als aangesloten instelling. Controleer dit in het AFM-register.

Bij beschermingsbewind houdt de kantonrechter toezicht. Pèra Bewind B.V. is lid van Aegis, is aangesloten bij Stichting FTI en wordt jaarlijks gecontroleerd door een onafhankelijke accountant. Schuldmeesters is geen NVVK-lid.

Hulp bij schulden als zzp'er of ondernemer

Ben je ondernemer of zzp'er? Dan kun je ook bij je gemeente terecht. De gemeente moet schuldhulpverlening bieden aan haar inwoners, ook aan ondernemers (Wet gemeentelijke schuldhulpverlening, art. 3). Je kunt je altijd aanmelden. Dreigt je bedrijf door geldproblemen ten onder te gaan, dan kun je in bepaalde gevallen een beroep doen op het Besluit bijstandverlening zelfstandigen (Bbz).

Gratis advies krijg je ook bij Geldfit voor ondernemers, bij het KVK Adviesteam (elke werkdag van 8.30 tot 17.00 uur) en bij Over Rood, waar vrijwilligers ondernemers met schulden helpen. Alle routes lees je in waar je als zzp'er terechtkunt met schulden. Wat Schuldmeesters voor ondernemers doet, staat op de pagina hulp bij geldzaken voor ondernemers.

Hulp bij schulden in Deventer

Schuldmeesters werkt vanuit Deventer voor heel Nederland. Woon je in Deventer of Olst-Wijhe? Dan kun je voor gratis hulp bij geldzorgen en schulden terecht bij de gemeente Deventer. Schuldmeesters is geen onderdeel van de gemeente Deventer.

• Bellen: 0570 69 35 35, op werkdagen in de ochtend.
• Langskomen zonder afspraak: op het stadhuis, Grote Kerkhof 1, op dinsdag van 12.30 tot 16.30 uur en op vrijdag van 9.00 tot 12.30 uur.
• Crisis: moet je binnenkort je huis uit, of worden water, elektriciteit of gas afgesloten? Bel dan 0570 69 35 35. Dat kan van 8.30 tot 17.00 uur.
• Schuldhulp aanvragen: online via deventer.nl/schuldhulp, of met een formulier op papier. Een aanvraag verplicht je tot niets.
• Budgetbeheer via de gemeente: je inkomen komt binnen op een rekening bij de gemeente op jouw naam. Het is tijdelijk en duurt maximaal twee jaar; soms wordt het verlengd. Je volgt ook een budgettraining. De eigen bijdrage is € 11 per maand als je een schuldregeling hebt aangevraagd, en € 57 per maand als het budgetbeheer wordt verlengd nadat je schulden zijn opgelost. Inwoners van Olst-Wijhe betalen geen eigen bijdrage.
• Geldfit Deventer: gratis hulp bij brieven, formulieren, een overzicht van je inkomsten en uitgaven en het aanvragen van toeslagen. Spreekuur zonder afspraak in Bibliotheek Centrum (Stromarkt 18) op maandag van 14.15 tot 17.00 uur, in Bibliotheek Keizerslanden (Graaf Florisstraat 3) op woensdag van 9.15 tot 13.00 uur en in Verbindingscentrum De Fontein (Fonteinkruid 61) op donderdag van 9.15 tot 12.00 uur. Zie geldfitdeventer.nl.
• Kredietbank Salland en Omstreken: sociale leningen voor inwoners van Deventer, Olst-Wijhe en Zutphen die niet bij een gewone bank terechtkunnen. De Kredietbank kijkt eerst of een lening verantwoord is.

Tijden en voorwaarden kunnen veranderen. Kijk voor de actuele informatie op de website van de gemeente Deventer.

Hoeveel huishoudens hebben problematische schulden?

Op 1 januari 2025 had 8,6% van de huishoudens in Nederland geregistreerde problematische schulden. Een jaar eerder was dat 8,9%. Na jaren van stijging is dat een lichte daling. Ongeveer twee derde van deze huishoudens (66,3%) had die schulden al minstens drie jaar. Dat meldt de NVVK op basis van cijfers van het CBS (22 januari 2026).

Schulden komen dus vaker voor dan je misschien denkt. Je hoeft je er niet voor te schamen, en je hoeft het niet alleen op te lossen.

Veelgestelde vragen