Welke rekeningen betaal je eerst als het geld niet genoeg is?

Is er deze maand niet genoeg geld voor alle rekeningen? Dan moet je kiezen wat eerst gaat. Dat is lastig, zeker als de brieven zich opstapelen. In dit artikel lees je welke rekeningen voorgaan, waarom, en wat je doet met de rekeningen die je nu niet kunt betalen. Welke rekeningen voorgaan, volgt het advies van het Nibud.

Begin met een overzicht van je rekeningen

Je kunt pas kiezen als je weet wat er openstaat. Het Nibud raadt aan om eerst na te gaan:

• welke rekeningen en achterstanden je hebt;
• om hoeveel geld het per rekening gaat;
• of er een datum is waarvoor je moet betalen, zodat je geen boete krijgt of er geen deurwaarder langskomt.

Zet daarna je inkomsten en uitgaven van deze maand op een rij: je salaris of uitkering, je toeslagen en wat je kwijt bent aan vaste lasten en boodschappen. Het verschil laat zien hoeveel geld je hebt voor de rekeningen. Het Nibud heeft daar een invulformulier voor, de maandbegroting.

Eerst: wonen, energie, water en zorgverzekering

Het advies van het Nibud: zorg dat je je vaste lasten blijft betalen, zoals de huur of hypotheek, de energie en je (zorg)verzekeringen. Heb je al een achterstand bij je huur, hypotheek, energie, water, telefoon of verzekeringen? Geef die betalingen dan de eerste prioriteit.

Ook de wet laat zien waarom deze rekeningen zwaar wegen. De Wet gemeentelijke schuldhulpverlening noemt een gedwongen ontruiming van je woning, het stopzetten van de levering van gas, elektriciteit, stadsverwarming of water en het opzeggen van je zorgverzekering een bedreigende situatie. Dreigt dat, dan moet de gemeente je binnen drie werkdagen een eerste gesprek geven (art. 4 lid 2).

Over de zorgverzekering zegt het Nibud: heb je meerdere maanden niet betaald, dan kun je een boete krijgen of moet je aanvullende zorg zelf gaan betalen. Los zo'n achterstand dus zo snel mogelijk op.

Houd ook geld over voor boodschappen. Het Nibud rekent je vaste lasten en je huishoudelijke uitgaven samen tot de kosten waar je niet omheen kunt.

Daarna: rekeningen die duurder worden als je wacht

Te laat betalen kan geld kosten (Nibud). Kijk daarom bij de overige rekeningen welke het eerst duurder worden.

• Rekeningen met een betalingsherinnering. Een bedrijf moet je eerst een herinnering sturen. Daarin staat welke incassokosten erbij komen als je niet binnen veertien dagen betaalt. Na die termijn mogen er incassokosten bij. De wet stelt een maximum: 15 procent over de eerste € 2.500. Er geldt wel een minimumbedrag van € 40, ook bij een kleine rekening. Er kan ook rente bij komen (Rijksoverheid). Lees hoe je incassokosten controleert.
• Boetes. Betaal je een boete van het CJIB niet op tijd, dan krijg je een aanmaning met een hoger bedrag.

Doe je niets, dan kunnen er volgens het Nibud boetes bij komen, waardoor de geldproblemen groter worden.

Kun je niet alles betalen? Neem op tijd contact op

Wacht niet af. Neem contact op met de organisatie waar je de rekening niet kunt betalen. Bel of mail, leg uit wat er speelt en vraag om een betalingsregeling. Misschien mag je de rekening iets later betalen, bijvoorbeeld zodra je inkomen of de kinderbijslag binnenkomt (Nibud). Vraag om een bevestiging van de afspraak, op papier of per mail.

Volgens het Nibud houden veel organisaties, zoals banken, energiebedrijven en zorgverzekeraars, rekening met huishoudens die moeite hebben om rond te komen. Maar dan moeten ze wel weten dat het lastig is. Hoe je dat aanpakt, lees je in zelf een betalingsregeling vragen.

• Let op als je rood staat. Staat je bankrekening onder nul, dan kunnen automatische incasso's niet meer worden afgeschreven (Nibud). Zet je betalingen daarom klaar in je online bankieren, met een betaaldatum na de dag waarop je inkomen binnenkomt.
• Leen geen geld om gaten te dichten. Heb je al betalingsachterstanden? Dan helpt lenen je volgens het Nibud niet verder.
• Huurachterstand? Kom je er met je verhuurder niet uit, dan moet die de achterstand doorgeven aan de gemeente, tenzij je daar bezwaar tegen hebt. De gemeente biedt je dan hulp aan. Lees waarom de gemeente belt over een betalingsachterstand.

Waar krijg je hulp?

Lukt het niet om alle vaste lasten te betalen, of heb je meerdere achterstanden? Dan hoef je het niet alleen op te lossen.

• Je gemeente. De schuldhulpverlening van de gemeente is gratis. Je kunt je altijd aanmelden; de gemeente moet je binnen vier weken een eerste gesprek geven (Wet gemeentelijke schuldhulpverlening, art. 4). Lees hoe je schuldhulpverlening aanvraagt.
• Geldfit. Bel gratis en anoniem met 0800-8115, maandag tot en met vrijdag van 9.00 tot 21.00 uur. Appen en mailen kan ook buiten die tijden. Geldfit denkt met je mee en brengt je, als jij dat wilt, in contact met hulp bij jou in de buurt.
• Het Juridisch Loket. Heb je vragen over een brief van een incassobureau of deurwaarder? Bel gratis met 0800-8020, maandag tot en met vrijdag van 9.00 tot 17.00 uur. Persoonlijk advies krijg je als je een laag inkomen en weinig spaargeld hebt.

Alle mogelijkheden op een rij lees je in waar je terechtkunt met schulden.

Hoe helpt budgetbeheer hierbij?

Bij budgetbeheer komt je inkomen binnen op een aparte rekening. Daarvan betaalt de budgetbeheerder je vaste lasten, zoals huur, gas, water, licht en verzekeringen. Jij krijgt een afgesproken bedrag voor je dagelijkse uitgaven (Regelhulp). Je vaste lasten gaan dan voor, zoals in dit artikel.

Bij Schuldmeesters zorgen we eerst dat je huur, energie en zorgpremie op tijd betaald worden. Hoe een maand met budgetbeheer eruitziet, zie je in de voorbeeldmaand budgetbeheer.

Tarieven 2026. Budgetbeheer zonder schulden en inkomensbeheer: € 130 per maand plus € 250 eenmalig. Budgetbeheer met schulden: € 160 per maand plus € 800 eenmalig (één persoon) of € 180 per maand plus € 900 eenmalig (twee personen). Dit zijn eindbedragen: er komt geen btw bij. De overeenkomst loopt een jaar; daarna kun je elke maand opzeggen, met een opzegtermijn van een maand. Budgetbeheer kan ook via de gemeente. Lees het verschil tussen budgetbeheer via de gemeente of een particuliere budgetbeheerder.